Tarım Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığınca ortaklaşa yürütülen ‘Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele ’ Projesi kapsamında Kamuoyu’nun bilgilendirilmesi faaliyetleri de hayata geçirilmektedir. Kuş Gribi ile mücadele de en önemli konulardan biri  medya organlarının ve  vatandaşların konuya duyarlı olması ve gereken önlemleri titizlikle  uygulamasıdır.

Proje kapsamında kamuoyunda hastalığın riskleri ile potansiyel etkisi hakkında bilinçlenmenin sağlanması, bilgilendirme ve iletişim faaliyetlerinin desteklenmesi, taraflar arasında etkili eşgüdüm ve işbirliğinin sağlanması amacı ile çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Çalışmalar şu şekilde koordine edilmektedir.

Merkezi koordinasyon

n Tarım ve Köyişleri Bakanlığı  ve Sağlık Bakanlığı  Merkez teşkilatı

n Türk Zoonoz Milli Komitesi

n Sekretarya (Dönemsel olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığı)

n Stratejik İletişim Çalışma Grubu

Türkiye Zoonoz Milli Komitesi (TZMK):

Türkiye Zoonoz Milli Komitesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığı  ve Sağlık Bakanlığı  tarafından müştereken oluşturulmuştur. Salgın esnasında, kuş gribi ile ilgili olarak ulusal bazda, kitle iletişim araçları (televizyon, radyo, gazete, elektronik medya, vb.) vasıtasıyla kamuoyunu bilgilendirmeye yönelik faaliyetleri gerçekleştirme ile görevlidir.

Basın bültenleri, basın bildirileri, basın açıklamaları, komite tarafından sekretarya vasıtasıyla medya kanallarına aktarılmakta, basın toplantıları davetleri komitetarafından gerçekleştirilmektedir.

İlgili tüm bakanlıkların ve kamu kuruluşlarının temsil edildiği Komite, kuş gribi ile ilgili olarak kamuoyu bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetlerinin koordinasyonunu sekretaryası vasıtasıyla gerçekleştirmektedir.

Kamuoyu bilgilendirme faaliyetleri çerçevesinde gündem ve farkındalık yaratmaya yönelik organizasyonlar (konferans, seminer, vb) komite himayesinde gerçekleştirmektedir.

Komite Üyeleri:

1) Sağlık Bakanlığı: Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü/Genel Müdür Yardımcısı ve yetkili kıldığı konuyla ilgili en fazla 3 temsilci,

2) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı: Koruma ve Kontrol Genel Müdürü/Genel Müdür Yardımcısı ve yetkili kıldığı konuyla ilgili en fazla 3 temsilci,

3) Başkan tarafından seçilecek Tıp ve Veteriner Fakültelerinden ikişer öğretim üyesi,

4) Sağlık Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Merkez Araştırma Enstitüleri Başkanları/Müdürleri veya bunların yetkilendirdiği temsilcileri,

5) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun Tarım Orman Veterinerlik Araştırma Grubu ile Sağlık Bilimleri Araştırma Grubundan birer ilgili grup üyesi,

6) Genel Kurmay Başkanlığı Sağlık Komutanlığından birer tıp hekimi ve veteriner hekim,

7) Devlet Planlama Teşkilatı,

8) Milli Eğitim Bakanlığı (Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı),

9) İçişleri Bakanlığı (Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü),

10) Çevre ve Orman Bakanlığı (Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü),

11) Diyanet İşleri Başkanlığı,

12) Türkiye Radyo Televizyon Kurumu,

13) Radyo Televizyon Üst Kurulu,

14) Türk Tabipleri Birliği,

15) Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile

16) Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının birer temsilcisinden oluşur.

17) Ayrıca, gündeme ve konuya ilişkin olarak Başkanın uygun gördüğü kurum ve kuruluş temsilcileri ile ilgili sivil toplum teşkilatlarının da birer katılımcısının Komite toplantılarına iştiraki sağlanabilir.

Türkiye Zoonoz Milli Komitesi Sekretaryası:

Komite’nin sekretaryası, protokolle paralel olarak, dönem başkanı Sağlık Bakanı olduğunda, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (TSHGM), Tarım ve Köyişleri Bakanı’nın dönem başkanlığında ise, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM) tarafından yürütülmektedir.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Komite Sekretaryası’nın proje kapsamındaki kamuoyu bilgilendirme ve koordinasyon bileşeni kapsamındaki faaliyetlerine teknik destek vermektedir.

Sekretarya, sadece ulusal basını değil, yerel bazda basını bilgilendirme görevini Valilikler vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Valilik basın ofislerine ulusal basına geçilen her bilgi gönderilmektedir.

Valilik basın ofisleri, Türkiye Zoonoz Milli Komitesi sekretaryası tarafından gönderilen basın bültenleri, basın açıklamaları, vb bilgiyi yerel medya organlarına aktarmaktadır.

Komite Sekretaryası, kuş gribinin insandan-insana geçişe dayalı salgın hastalık türüne dönüşmesi durumunda; denk gelen döneme bakılmaksızın Sağlık Bakanlığı’na devir olmaktadır.

Stratejik İletişim Çalışma Grubu  

Ülkemizde yaşanan Kuş Gribi salgını sırasında hastalıkla ilgili kamuoyunu bilgilendirmek adına çeşitli kurumlar farklı çalışmalar yürütmüşlerdir. Ancak farklı birimlerce yapılan değişik açıklamaların, kamuoyunda yanlış uygulamalara ve gereksiz paniğe neden olduğu gözlenmiştir.

Bu nedenle Tarım Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığınca ortaklaşa yürütülen ‘Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele ’ Projesinin üçüncü bileşeni ‘Kamuoyunun Bilgilendirilmesi ve Koordinasyon ’ kapsamında bir ‘İletişim Stratejisi’ hazırlanmıştır.

Strateji doğrultusunda kamu oyunun bilgilendirilmesi 31,08.2006 tarihi itibariyle Stratejik İletişim Çalışma grubunun görüş ve önerileri doğrultusunda hazırlanacak olan eğitim materyalleri ile gerçekleştirilmektedir.

Stratejik İletişim Çalışma Grubu’nun sekretaryası Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

Stratejik İletişim Çalışma Grubu  Üyeleri:

1. Sağlık Bakanlığı Proje Koordinatörü,
2. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Proje Koordinatörü,
3. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı temsilcisi,
4. Sağlık Bakanlığı  Proje Yürütme Birimi temsilcisi,
5. Devlet Planlama Teşkilatı temsilcisi,
6. Milli Eğitim Bakanlığı temsilcisi,
7. İçişleri Bakanlığı temsilcisi,
8. Diyanet İşleri Başkanlığı temsilcisi,
9. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu temsilcisi,
10. Türk Tabipleri Birliği temsilcisi,
11. Türk Veteriner Hekimleri Birliği temsilcisi,
12. Belediyeler Birliği temsilcisi,
13. Kızılay temsilcisi,
14. FAO temsilcisi,
15. WHO temsilcisi,
16. OIE temsilcisi,
17. UNICEF temsilcisi,
18. USAID temsilcisi,
19. WB temsilcisi,
20. Veterinerlik ve tıp alanlarında iki akademisyen,
21. Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Derneği Temsilcisi,
22. Türkiye Yumurta Üreticileri Derneği,
23. Doğal Hayatı Koruma Derneği
24. Sürdürülebilir Kırsal ve Kentsel Kalkınma Derneği (SÜRKAL)

Stratejik İletişim Grubu’nun görev ve sorumlulukları:

• TKB ve SB tarafından TKB MYB ve SB PUB desteğinde ana hatları ile oluşturulmuş olan “Kuş Gribi Ulusal İletişim Stratejisi”ne katkıda bulunmak; detaylandırmak ve geliştirmek,
• Hedef kitleyi tanımlamak ve iletişim ihtiyaçlarını belirlemek üzere yapılacak KAP araştırması sonuçlarına göre ana hatları ile oluşturulmuş olan mesajlara katkıda bulunmak,
• UİS strateji ortağı olarak işbirliği ve koordinasyonu geliştirmek,
• Stratejinin etkin ve verimli olarak uygulanabilmesi için uygulama aşamasında kurumsal sorumlulukları yerine getirmek,
• Gazete ve dergi ilanları, reklam, eğitim amaçlı reklam (advertorial), kısa film gibi iletişim araçlarının gazete, dergi, televizyon ve radyoda yayınlanabilmesi (medya satınalımı) için sponsorluk mekanizması geliştirilmesi, geliştirilen sponsorluk mekanizması doğrultusunda kamuoyu bilgilendirme faaliyetlerinin desteklenmesi sponsorluk mekanizmasını devreye sokmak.

Kuş Gribi ile ilgili tüm aktörlerin temsil edildiği Stratejik İletişim Çalışma Grubunun  görev ve sorumluluğu; salgın öncesi dönemde iletişim stratejisinin geliştirilmesi; uygulanmasına ilişkin olarak görev ve sorumlulukların paylaşımı, ulusal ve uluslar arası koordinasyonun etkili ve verimli bir şekilde sağlanmasıdır. 

Salgın döneminde ise kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, medya organları ve uluslar arası örgütler arasında işbirliği ve koordinasyonun sağlanması, kamuoyu bilinçlendirme faaliyetlerinde bahse konu mekanizmalar arasında eşgüdüm sağlanmasıdır. 

İletişim stratejisinin uygulanması ile ilgili ana sorumluluk Tarım ve Köyişleri  ve Sağlık Bakanlığı’na aittir. Bakanlıklar uygulamanın taşra teşkilatları vasıtasıyla il, ilçe ve köy bazında yürütülmesinden, gerekli koordinasyonun sağlanmasından sorumludur. 

Uygulama, il bazında il müdürlükleri ve valilikler, ilçe bazında ilçe müdürlükleri ve kaymakamlıklar, köy bazında ise muhtar, öğretmen ve imamdan oluşan köy komiteleri ile gerçekleştirilmektedir.

Koordinasyon düzeyleri:

1.      Merkezde (Ankara) strateji ortakları arasındaki koordinasyon

        TKB ve SB· merkez teşkilatı

        Türk Zoonoz· Milli Komitesi

        Sekretarya· (Dönemsel olarak TKB veya SB)

        Stratejik· İletişim Çalışma Grubu (kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, uluslar arası örgütler, medya organları)

2.      İl bazında koordinasyon

       · Valilikler

        TKB İl· Müdürlükleri

        SB İl· Müdürlükleri

3.      İlçe bazında koordinasyon

       · Kaymakamlıklar

        TKB İlçe· Müdürlükleri

        SB İlçe· Müdürlükleri

4.      Köy bazında koordinasyon

        Köy· Komiteleri (Muhtar, Öğretmen, İmam)

        Sağlık· Ocakları