|
BEYAZ ETİN
BESLENMEDE YERİ
Aşağıda yeterli ve dengeli
beslenmede kırmızı etler ile tavuk, hindi eti ve yumurtanın enerji ve diğer
besin öğeleri açısından karşılaştırması verilmiştir.
Enerji ve yağ
içeriği yönünden
|
Besin
(100 gr) |
Enerji
içeriği
(kkal)
|
Protein içeriği
(g)
|
Yağ
içeriği
(g)
|
|
Tavuk (bütün
et-deri) |
215
|
18,6
|
15,1
|
|
Beyaz et (derisiz)
|
114 |
23,2 |
1,7 |
|
Siyah et (derisiz)
|
125 |
20,1 |
4,3 |
|
Hindi (bütün
et-deri) |
107
|
20,6
|
8,0
|
|
Beyaz et (derisiz)
|
103 |
23,2 |
1,1 |
|
Siyah et (derisiz)
|
114 |
20,3 |
3,6 |
|
|
|
|
|
|
Kırmızı etler
|
240
|
18,0
|
17,9
|
|
Dana (orta yağlı)
|
190 |
19,1 |
12,0 |
|
Sığır-koyun(orta
yağlı) |
263 |
17,5 |
20,9 |
|
|
|
|
|
|
Yumurta
|
158
|
12,1
|
11,2
|
Tavuk ve hindi etinin
toplam yağ içeriği, kırmızı etlere göre daha düşüktür. Kırmızı etlerde vücut
yağı, et lifleri arasına dağılmış durumdadır. Oysa kanatlı etlerinde deri
altında birikir. Tavuk ve hindi eti derisiz yendiği taktirde alınan toplam yağ
miktarı önemli oranda azalır. Ayrıca kanatlı etlerinin beyaz kısmı, siyah
kısmına göre daha az yağ içerir.
Bu durum; kırmızı etlere
göre tavuk ve hindi etinin enerji değerinin azalmasını ve protein içeriğinin
daha yüksek olmasını sağlar. Bu nedenle tavuk ve hindi etidüşük yağ, düşük
enerji içeriği ve yüksek protein içeriği ile yeterli ve dengeli beslenme
açısından uygun bir besindir.
|
Besin (100 gr) |
Kolesterol
(mg)
|
Toplam yağ
(g)
|
Doymuş yağ asidi
(g)
|
Doymamış
yağ asitleri (g)
|
|
Tekli
|
Çoklu
|
|
Tavuk (bütün
et-deri) |
75
|
15,1
|
4,31
|
6,24
|
3,23
|
|
Beyaz et (derisiz)
|
58 |
1,7 |
0,44 |
0,39 |
0,37 |
|
Siyah et (derisiz)
|
80 |
4,3 |
1,10 |
1,34 |
1,07 |
|
Deri |
109 |
32,4 |
9,08 |
13,54 |
6,81 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Hindi (bütün
et-deri) |
68
|
8,0
|
2,26
|
2,90
|
1,98
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kırmızı et (ort)
|
86
|
17,9
|
9,3
|
7,3
|
0,3
|
|
Dana |
90 |
12,0 |
6,0 |
5,0 |
Eser |
|
Koyun |
70 |
21,3 |
12,0 |
8,0 |
1,0 |
|
Sığır |
99 |
20,4 |
10,0 |
9,0 |
Eser |
|
|
|
|
|
|
|
|
Yumurta (2 adet)
|
548
|
11,2
|
3,35
|
4,46
|
1,45
|
Günlük beslenmemizde
doymuş yağ asitlerinin oranı %10’un üzerine çıkmamalıdır. Doymuş yağların
tüketiminin artması, kan kolesterolünün artmasına neden olur. Yüksek kan
kolesterolü (özellikle LDL-kolesterolü) kalp hastalıkları için risk faktörüdür.
Et grubu besinlerin doymuş yağ oranları yüksektir. Oysa bu grupta yer alan
kanatlı etlerinin kolesterol içeriği kırmızı etlere göre daha düşüktür.
Yumurta sarısının
kolesterol içeriği, diğer tüm hayvansal kaynaklı besinlerden daha yüksektir.
Bununla birlikte yumurtanın kolesterol içeriğinin yüksek olması, serum
kolesterolünü artırıcı etkisinin olduğunu göstermez. Sağlıklı kişiler üzerinde
yapılan araştırmalarda; günde 2-3 adet tüketilmesi, kan kolesterolünü
artırmamıştır.
Protein
içeriği yönünden
|
Besin ( 1 g
nitrojeninde) |
Elzem
Aminoasitler |
|
Triptofan
|
Teronin
|
İzolösin
|
Lösin
|
Lizin
|
Metionin
|
Fenil alanin
|
Valin
|
|
Anne sütü
|
103
|
284
|
344
|
567
|
413
|
128
|
272
|
391
|
|
Yumurta
|
103
|
311
|
350
|
550
|
400
|
196
|
361
|
464
|
|
Tavuk
(derisiz) |
76
|
266
|
330
|
452
|
549
|
163
|
246
|
307
|
|
Hindi
|
76
|
264
|
328
|
478
|
566
|
173
|
250
|
308
|
|
Kırmızı et
(dana) |
82
|
330
|
330
|
458
|
522
|
143
|
254
|
323
|
İnsan doku proteini olup,
tamamı vücut proteinine dönüşebilen tek besin, anne sütüdür. Bu nedenle örnek
protein olarak tabloda yer almıştır. Tabloda da görüldüğü gibi aminoasit örtüsü
anne sütüne benzeyen tek besin, yumurtadır. Tavuk ve hindi etinin bazı elzem
aminoasitleri anne sütüne göre düşük, bazıları ise fazladır. Bu nedenle “iyi
kaliteli protein” olarak kabul edilirler.
Yumurta, tavuk eti ve
hindi etinin sindirilebilirliği yüksektir. Elzem aminoasitleri uygun oranlarda
olan proteinler, sindirim sisteminde fazla kayba uğramadan vücuda alınırlar ve
gerekli aminoasitleri hepsi bir arada bulunduğu için bu aminoasitlerin
birleşerek vücut proteini haline gelmeleri daha kolay ve hızlı olur. Tavuk
eti ve hindi etinde bağ dokusunun az oluşu ve liflerin kısalığından dolayı
pişirilmeleri ve sindirilmeleri, kırmızı etlere göre daha kolaydır.
Vitamin ve
mineral içeriği yönünden
|
Besin (100 gr)
|
Vitaminler
|
Mineraller
|
|
Tiamin
(mg)
|
Ribofilavin
(mg)
|
Niasin
(mg)
|
Vitamin A
(IU)
|
Fe
(mg)
|
Ca
(mg)
|
P
(mg)
|
K
(mg)
|
Na
(mg)
|
|
Tavuk eti
(bütün, deri) |
0,06
|
0,12
|
6,8
|
140
|
0,9
|
11
|
147
|
189
|
70
|
|
Beyaz et
(derisiz) |
0,07
|
0,09
|
10,6
|
28
|
0,7
|
12
|
187
|
239
|
68
|
|
Siyah et
(derisiz) |
0,08
|
0,18
|
6,2
|
72
|
1,0
|
12
|
162
|
222
|
85
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hindi eti
(bütün, deri) |
0,06
|
0,16
|
4,1
|
6
|
1,4
|
15
|
178
|
266
|
65
|
|
Beyaz et
(derisiz) |
0,08
|
0,11
|
9,9
|
- |
0,5
|
6 |
200
|
320
|
43
|
|
Siyah et
(derisiz) |
0,10
|
0,23
|
5,2
|
- |
1,2
|
11
|
180
|
270
|
68
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kırmızı etler
|
0,12
|
0,20
|
5,2
|
13
|
2,3
|
11
|
170
|
387
|
70
|
|
Dana
|
0,14 |
0,25
|
6,4
|
- |
2,9
|
11
|
193
|
500
|
80
|
|
Koyun
|
0,15 |
0,20
|
4,8
|
- |
1,2
|
10
|
147
|
290
|
70
|
|
Sığır
|
0,08 |
0,16
|
4,4
|
40
|
2,8
|
11
|
171
|
370
|
60
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Yumurta
|
0,09
|
0,30
|
0,1
|
520
|
2,1
|
56
|
180
|
130
|
138
|
Tavuk eti, niasin
açısından zengindir. Ayrıca diğer hayvan etleri arasında vitamin A en çok
tavuk etinde bulunur. Tavuğun beslenmesine göre içeriği değişiklik gösterir.
Kırmızı etin demir (Fe)
içeriği daha yüksektir. Demir, ete kırmızı rengi veren miyoglobinin yapısında
bulunur. Bu nedenle tavuk ve hindi etlerinin siyah kısımlarında demir içeriği
beyaz kısımlarına göre yüksektir.
Tavuk ve hindi etlerinin
sodyum (Na) içeriği de kırmızı ete oranla düşüktür
. Bu nedenle düşük sodyumlu diyetler için de uygun bir et grubu besinidir.
Kaynak
: “Kaliteli-Yeterli ve Dengeli Beslenmede Tavuk Ürünlerinin Yeri ve Önemi”
Doç. Dr. Neslişah RAKICIOĞLU, Hacettepe Ünv. Beslenme ve Diyetetik B
|
Yumurta Hakkında |
|
|
|
Komple
Besin
Yumurta, anne sütünden sonra insanın ihtiyacı olan tüm besin
öğelerini bulunduran tek besin kaynağıdır. A, D, E ve B
grubu vitaminleriönemli oranda içeren yumurta, içinde
bulunan KOLİN sayesinde beyin fonksiyonlarının yerine
getirilmesinde önemli rol oynar. Öyleyse, haydi
anneler sağlıklı ve başarılı çocuklar için günde 1
yumurta...
Hayvansal
kaynaklı bir besin olmasına rağmen yumurtanın yağ içeriği
düşüktür. Yani yumurtada kalp damar hastalıkları için risk
faktörü olan doymuş yağ asitleri ve toplam yağ miktarı
azdır.Yapılan araştırmalar kahvaltıda yumurta tüketiminden
vücut yağlarının yakılmasında önemli rol oynadığını ortaya
koydu. Öyleyse, her sabah 1 yumurta...
Yumurta sarısı, D vitamini sağlayan birkaç besinden biridir
ve güneş ışıklarından da yeterince faydalanıldığı taktirde
yumurta özellikle çocuklarda D vitamini eksikliğine bağlı
kemik bozukluğu oluşmasını engeller. Öyleyse, haydi
anneler her gün çocuklarımıza 1 yumurta...
Yumurta, demir ve çinko gibi sağlığımız açısından önem
taşıyan mineralleri de içerir. Demir, kan yapımı için
gereklidir.Ayrıca demirin büyüme, gelişme ve hastalıklardan
koruma rölü vardır. Yetersizliği de çocukların öğrenme
yeteneğini ve okul başarısını azaltır. Öyleyse, haydi
anneler sağlıklı başarılı çocuklar için günde 1 yumurta...

Yumurtadaki kolesterolden korkmayın. Yumurtanın kandaki
zararlı kolesterolü düşürücü, faydalı kolesterolü artırıcı
etkisi vardır.Kolesterol insanlar ve tüm hayvanlarda vücutta
sentezlenen yağ benzeri bir maddedir. Sinir liflerinin
yalıtımı hücre duvarlarının bütünlüğünün sağlanması, D
vitavini sentezi, çeşitli hormanların ve sindirim
salgılarının oluşumu için gerekli bir maddedir.
Yumurtadaki protein tüm besinler içinde en kalitelidir.
Yumurtada proteinin biyolojik yararlığı %100 iken bu değer
sütte %85, balıkta %76, sığır etinde %74'de kalmaktadır.
Öyleyse, her sabah bir yumurta...
Dikkat! Hayvansan proteinden mahrum yaşıyoruz.Dengesiz
besleniyoruz.AB ülkelerinde yıllık kişi başına yumurta
küketimi 270 adet, İsrail'de 330, Yunanistan'da 180 adet,
Türkiye'de ise 100 adedin altındadır. Bu nedenle ülkemizde
hayvansal protein eksikliğinden kaynaklanan sorunlar
gittikçe artmaktadır.
Yumurta öyle bir gıda maddesidir ki, dışarıdan hiçbir katkı
ve destek almadan bir canlı oluşabilecek güç ve
kabiliyettedir.Yumurta, ambalajı hayvan tarafından yapılan
tek gıda maddesidir.Bu nedenle ticari hileye tamamen
kapalıdır.
Öyleyse, her gün bir yumurta...

DENGELİ BESLENME İÇİN YUMURTA
Günlük
2000 kalorilik bir diyet baz alınarak yapılan hesaplamada:
Büyük bir yumurta;
4.5 g yağ (günlük ihtiyacın %7.5’i),
1.5 g doymuş yağ (günlük ihtiyacın %8’i) ve
215 mg kolesterol (günlük miktarın %7’si)
içerir.
Bir
Yumurta;
%8
Vitamin B12
%6 Vitamin A
%10 Protein
%4 Vitamin B6
%6 Vitamin D
%3 Vitamin E
%6 Folik Asit
%2 Tiyomin
%8 Fosfor
%15 Riboflavin
%4 Çinko
%4 Demir
İçerir
Yumurta besin kalitesi açısından
anne sütünden sonra 2. sıradadır
Sevgili Anneler,
Her
anne çocuğunun sağlıklı olmasını ister.Bebeklik çağındaki
beslenmede (özellikle ilk üç yaşına kadar) hayvansal protein
tüketimi, çocuğun beyinsel fonksiyonlarının gelişmesi için
gereklidir.Hayvansal proteinin en kolay sağlanacağı
maddelerin başında da yumurta gelir.
Yumurta besleyici, lezzetli ve en ucuz besin maddesi
olmasının yanında, bir insanın yaşamı boyunca gereksinim
duyduğu tüm temel vitamin ve mineralleri içerin tek gıda,
sindirimi en kolay besindir.İçinde bulunan kolin maddesi,
çocuğun fiziksel gelişimini, öğrenme yeteneğini direkt
etkiler.Bu nedenle çocuk beslenmesinde örnek protein kaynağı
olan yumurtayı ihmal edilmemelidir.
Neden Yumurta?
Sağlıklı yaşamak için yeterli ve dengeli beslenme için, bir
canlıya hayat verecek kadar yüksek besleyici değere sahip,
üstelik ucuz bir besin olan yumurtayı öğünlerimizden eksik
etmemeliyiz.Çünkü;
6. Aydan
sonra yumurta, küçük çocuklar için değerli bir demir
kaynağıdır.Demir yetersiz alındığında anemi (kansızlık)
oluşur.Ayrıca demirin büyüme, gelişme ve hastalıklardan
koruma rölü vardır.
Anne
adayının hayvansal proteinlerden eksik beslenmesi,bebeğin
düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelmesine neden
olmaktadır.Düşük doğum ağırlığı, ileri yaşlarda kronik
hastalikların (diabet, obezite, yüksek tansiyon vb...)
ortaya çıkmasına neden olur.Günde yenen bir yumurta, hem
annne adayının hayvansal protein ihtiyacını karşılar, hemde
bebeğin beslenmesi ve uygun ağırlıkta doğmasını sağlar.
Yumurta
bulunan kolin, özelllikle çocukların zihinsel ve beyinsel
gelişiminde önemli bir rol oynar.Yaşam boyu başarılı bir
fert olmaları için, erkeklerin 550 mg, kadınların 425 mg
günlük yumurta ihtiyacı vardır.Hamilelikte bu ihtiyaç 7 kat
artar.
Düzenli
tüketilen yumurtanın; kanser, kalp damar hastalıklarından
korunmada ve tedavisinde, sindirim sisteminin sağlığında ve
korunmasında, menapoz semptomlarının hafifletilmesinde
osteoporozun önlenmesinde etkili olduğu bilimsel
gerçeklerdir.
Düzenli
şekilde yumurta tüketen genç kızlarla, ileri yaşlarda göğüs
kanseri görülme riski azalır.
Yumurta
tüketimi felç olma riskini azaltır.
Bazı
kronik hastalıklardan korunmada ve bu hastalıkların
tedavisinde etkileri görülmüştür.
Göz
sağlığını korur, ileri yaşlarda oluşabilecek görme
bozuklukları ve katarakt riskini azaltır.
Yüksek
besin öğesi içeriğine rağmen, düşük kalorilidir.
İçinde
bulundurduğu 12 çeşit besin öğesiyle yumurta sindirimi en
kolay, en lezzetli ve en ucuz besin deposudur.

Hayatın Kaynağı YUMURTA
Yumurta,
doğal ambalajı ile hiç bir şekilde hile yapılmayan tek
gıdadır.
Yumurta,
besin kalitesi açısından anne sütünden sonra ikinci
sıradadır.
Yumurta,
zeki, başaralı çocukların yetişmesi için beyinsel
fonksiyonlarını etkileyen Kolin’in en yoğun olduğu besindir.
Yumurta,
çocukların zeka seviyelerinin artışında büyük ölçüde
etkilidir.
Yumurta,
göz sağlığını korur, felç riskini azaltır.
Yumurta,
bayanlarda göğüs kanseri riskini azaltır, menopoz’un
hafiflemesini sağlar.
Yumurta,
kenser, kalp, damar hastalıklarından korunmada yardımcıdır.
Yumurta,
değerli bir demir kaynağıdır.
Yumurta,
büyüme, gelişme ve hastalıklardan korunmada etkilidir.
Yumurta,
kronik hastalıklardan korunmada, sindirim sisteminin
sağlığında ve korunmasında önemlidir.
Yumurta,
yüksek besin öğesi içeriğine rağmen, düşük kalorilidir.
Yumurta,
içinde bulundurduğu 12 çeşit besin öğesi ile 6. aydan
itibaren her yaştaki insanın her gün tüketmesi gereken
önemli besindir.
Sağlıklı
yaşamak için yeterli ve dengeli beslenmeye, yeterli ve
dengeli beslenme için bir canlıya hayat verecek kadar yüksek
besleyici değere sahip,
lezzetli, üstelik ucuz bir besin olan yumurtayı
sofralarınızdan eksik etmeyiniz...
 |
|
|
|
|
|
|